Nieuws DNA-onderzoek naar bodemschimmels kadert de gezondheid van onze bossen.

16/03/2026

Om onze bossen jong en gezond te houden, worden door Vlaams Agentschap Natuur en Bos (ANB) regelmatig kloempen aangeplant. Een kloemp is de benaming voor een jonge aanplant van boompjes. Na verloop van tijd blijven enkel de sterkste bomen over, de zogenaamde ‘toekomstbomen’. Door klimaatverandering krijgen deze jonge aanplantingen het echter steeds moeilijker om te overleven, en daarmee komt ook de toekomst van onze bossen onder druk te staan. Bodemschimmels, en vooral ectomycorrhiza-schimmels, spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van jonge bomen.

Om meer inzicht te krijgen in deze ondergrondse samenwerking, sloeg ANB de handen in elkaar met ILVO. Het resultaat van deze studie werd in een boeiende en leerrijke reeks filmpjes gegoten die je hier kan bekijken. Geen tijd om alles te bekijken en wil je gewoon een korte samenvatting? Ga dan meteen naar het laatste filmpje met de conclusies.

Wat zijn ectomycorrhiza-schimmels?

Eén mogelijke manier om jonge aanplantingen te ondersteunen, is het toedienen van ectomycorrhiza‑schimmels tijdens de aanplant. Deze schimmels komen van nature voor in bosbodems en staan bekend om hun gunstige effecten op boomgroei en -gezondheid. Door bodemstalen te analyseren en de groei en overleving van de boompjes op te volgen, onderzoeken we wat het effect is van zo’n behandeling. Wim Buysse (ANB) en Eline Roelandt (ANB) lichten dit verder toe in het eerste filmpje.

Bekijk video op Vimeo

DNA analyses met metabarcoding

Om de schimmelgemeenschap van een bodemstaal te achterhalen, gebruiken we DNA-metabarcoding. Met deze techniek kunnen we bepalen welke soorten in de bodem voorkomen en welke daarvan ectomycorrhiza-schimmels zijn. In dit filmpje legt Annelies Haegeman (ILVO) uit hoe dit precies in zijn werk gaat.

Bekijk video op Vimeo

Invloed van tijd, boomsoort en behandeling op de ectomycorrhiza

Nu we weten welke ectomycorrhiza‑schimmels aanwezig zijn, kunnen we onderzoeken hoe factoren zoals tijd, boomsoort en behandelingsmethode de schimmelgemeenschap beïnvloeden. Op basis daarvan proberen we een antwoord te vinden op de vraag of het zin heeft om zo’n mycopreparaat toe te dienen. Lieze Valvekens (ILVO) bespreekt de resultaten en legt uit waarom dit geen zin blijkt te hebben.

Bekijk video op Vimeo

Schimmels rond oude bomen

Niet alleen jonge bomen, maar ook oudere exemplaren zijn sterk afhankelijk van ectomycorrhiza. In het onderzoek bekeken we ook de schimmelgemeenschap in de bodem rond volwassen bomen. Misschien kunnen deze oudere bomen ook een rol spelen om de jongere boompjes betere overlevingskansen te geven? Annelies Haegeman (ILVO) legt uit op welke manier.

Bekijk video op Vimeo

Corsicaanse versus grove den: zelfde schimmels?

In een laatste onderzoek werd de schimmelgemeenschap in de bodem rond Corsicaanse dennen vergeleken met grove dennen. Beide soorten worden bedreigd door Sphaeropsis-aantasting, een schimmelziekte. Met enkele verkennende bodemstalen proberen we te ontdekken of er een verband is tussen de gezondheid van deze bomen en de samenstelling van hun ectomycorrhiza-gemeenschap. Lieze Valvekens (ILVO) legt uit.

Bekijk video op Vimeo

Conclusies

Tot slot vat Annelies Haegeman (ILVO) de belangrijkste bevindingen nog eens samen in dit filmpje.

Bekijk video op Vimeo

Wenst u ook samen te werken met het Living Lab Plant en Bodem?

Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Wij garanderen dat al uw vragen confidentieel zullen behandeld worden.